Chiếc lắc bạc rất đẹp của mẹ được
bắt đầu như là “chiếc lắc bà”, với những vật lưu niệm có khắc tên và
ngày sinh sáu đứa cháu của mẹ. Có những ḍng thông tin về một đứa cháu
gái hoặc cháu trai; những người khác, được ghi đơn giản trên những chiếc
đĩa bạc. Thế rồi mẹ gắn thêm vào vật kỷ niệm cho tôi và cho Art, anh
trai tôi. Nhiều thập kỷ sau khi kết hôn, mẹ có một chiếc nhẫn cưới bằng
kim cương mới, mẹ lại gắn chiếc nhẫn bạc mỏng trước đây vào chiếc lắc.
Một con heo bạc nhỏ đu đưa trong
chiếc lắc – đó là món quà lưu niệm sau nhiều năm làm việc của công ty
Hormel tặng cho cha. Cũng có một kỷ vật từ Bồ Đào Nha tôi không biết ư
nghĩa trọng đại của nó là ǵ ngoại trừ biết là cha mẹ tôi đă có lần đi
Bồ Đào Nha. Cuối cùng, có một lần, những kỷ vật được gắn thêm vào đó là
dành cho mười một đứa chắt của mẹ. Mẹ thường hay đeo chiếc lắc này và
luôn luôn đeo vào Ngày lễ Mẹ.
Sau khi mẹ qua đời, Art và tôi lên
kế hoạch sẽ gặp nhau tại nhà mẹ để phân phối tất cả những đồ đạc của mẹ.
Mẹ sống ở Burlingame, California. Art và Joan, vợ anh bay về từ
Minnesota. Chồng tôi, Carl, và tôi lên kế hoạch lái chiếc xe bán tải từ
Washington để tôi có thể mang về nhà những chiếc đĩa sứ rất đẹp của mẹ
mà tôi vốn rất thích, cùng với chiếc rương nhỏ nhiều ngăn kéo—món duy
nhất của mẹ mà sở hữu cho riêng mẹ.
Khi bước ra khỏi căn nhà để thực
hiện cuộc hành tŕnh, tôi bị ngă và bể mắt cá chân. Hàng giờ sau, tôi
rời khỏi bệnh viện trong chiếc xe lăn với sự chỉ định phải giữ cho mắt
cá chân treo cao trong vài ngày. Do trạng thái gần như bại liệt đó, tôi
không thể leo lên leo xuống khỏi chiếc xe lăn mà không có sự giúp đỡ của
Carl. Chuyến đi là bất khả thi.
Căn hộ của mẹ được bán đi, cần
phải dọn đồ hết để giao nhà cho người mua, v́ vậy Art và Joan phân loại
hết mọi thứ mà không có mặt chúng tôi. Tôi ước sao ḿnh có mặt ở đó.
Art sắp xếp để gởi cái rương nhiều
ngăn và những món đồ sứ của mẹ về cho tôi. Tôi cố suy nghĩ thêm món ǵ
khác ḿnh muốn giữ nhưng cứ măi buồn đau mất mẹ và đau mắt cá chân, tâm
trí tôi bấn loạn không tài nào nghĩ ra được thứ ǵ khác.
Sở thích của mẹ và tôi khác nhau;
mẹ là người phụ nữ đài các thanh lịch, c̣n tôi là một cô gái nhà quê.
Ngôi nhà của chúng tôi phản ánh tính cách của chủ nhân. Tôi không cần
bất kỳ đồ đạc nào; áo quần của mẹ không vừa với tôi. Art gọi nhiều lần
để hỏi về những thứ nhỏ nhặt anh ấy nghĩ có thể tôi muốn giữ lại, nhưng
cuối cùng chúng tôi đă tặng hầu hết những đồ gia dụng cho một tổ chức từ
thiện.
Vào Ngày Lễ Mẹ năm sau đó tôi nhớ
ra chiếc lắc bạc. Tại sao tôi đă không nghĩ ra trước đó khi Art gọi cho
tôi, kể về những món nữ trang của mẹ xem tôi có muốn bất cứ thứ nào
không, anh không hề đề cập đến chiếc lắc. Tôi hy vọng Joan đă cất nó,
nhưng khi tôi hỏi, Art nói không, và anh cũng nhớ là không hề thấy nó.
Tôi thất vọng chán chường khi nghĩ đến chiếc lắc quư giá của mẹ đă v́
một lư do nào đó bị bỏ quên và nằm đâu đó trong một cửa hàng của tổ chức
từ thiện.
Mùa hè năm đó, hơn một năm sau khi
mẹ qua đời, tôi nhận được bưu phẩm từ một cửa hàng kim hoàn ở
Burlingame. Bưu phẩm được gởi bảo đảm và tôi phải kư nhận. Tôi không thể
tưởng tượng được cái ǵ bên trong đó. Khi mở chiếc hộp, mắt tôi đẫm lệ.
Chiến lắc của mẹ nằm gọn gàng trong hộp lót nhung màu xám, đó là chiếc
hộp mà mẹ luôn cất chiếc lắc!
Một mẩu giấy ghi chú của người chủ
tiệm kim hoàn giải thích rằng mẹ đă mang chiếc lắc đến đó để khắc thêm
tên một đứa chắt mới nhất, nhưng mẹ không bao giờ quay trở lại để nhận
lại. Khi người chủ tiệm gọi điện thoại cho mẹ th́ điện thoại đă ngừng sử
dụng.
"Bà ấy là một phụ nữ đáng yêu,"
ông viết, "và tôi biết chiếc lắc này một kỷ vật gia đ́nh". Ông đă
t́m kiếm những thông tin c̣n lưu giữ đến khi t́m được một khách hàng
khác sống cùng chung cư với mẹ. Ông gọi cho bà ấy, giải thích về chiếc
lắc, và hỏi bà ấy có biết làm cách nào liên lạc với bất cứ ai trong gia
đ́nh của mẹ tôi. Bà ấy đă đến tiệm kim hoàn trả tiền công cho chiếc lắc
và cung cấp cho chủ tiệm thông tin về tôi. Thế là ông ấy gởi chiếc lắc
của mẹ đến cho tôi.
Mỗi năm vào Ngày lễ Mẹ, khi đeo
chặt chiếc lắc quanh cổ tay, tôi không chỉ nhớ đến người mẹ thân yêu mà
c̣n cảm ơn hai người hào phóng đă nỗ lực t́m cách để hoàn trả kho báu
quư giá của gia đ́nh cho một người mà họ chưa bao giờ gặp mặt.
(Nhị Tường dịch từ Chicken Soup
for the Soul)